Trang chính
Xin chào qúy độc giả. Xin chúc Qúy vị những giờ đọc vui vẻ. TS Huệ Dân và Thầy Minh Đức

Một trong những nét đơn giản của Văn học Phật giáo là bản chất của thuật ngữ, luôn luôn mang tính nhắc nhở, hướng dẫn tinh thần cho mỗi cá nhân, tự chiêm nghiệm, tự kiểm chứng, bằng những tŕnh độ tu tập khác nhau, mà t́m ra phương cách dung ḥa, hầu giúp cho ḿnh và cho người có một cuộc sống tốt đẹp, trong gia đ́nh và xă hội.

Điều này có thể được diễn đạt một cách rơ ràng bằng Tám chữ Chánh trong con đường ở giữa mà Đức Phật đă t́m ra để làm bánh xe chuyển Pháp của Ngài. Những lời nói của Đức Phật đă được ghi chép lại, theo các ḍng tư tưởng khác nhau và phân chia ra thành nhiều thể loại sáng tạo của văn bản như : " Văn xuôi hay thơ...". Mục đích là để chỉ dẫn cho người đọc, người nghe, sự lợi ích của việc quy y, hành tŕ Phật pháp.

Văn học Phật giáo là nền văn học đặc trưng trong sinh hoạt nhân gian, bởi v́, đời sống của Đức Phật và các tăng, ni, vốn sống giữa nhân gian, không mang tính chất của sinh hoạt thành thị hay một thế giới nào khác. Tùy cơ duyên, mà Ngài và các đệ tử đưa ra những bài thuyết pháp thích nghi, không ngoài ước vọng giải thoát để làm lợi ích toàn diện cho mọi người.

Ḍng văn chương b́nh dân này, thuộc tính đa, khái quát, h́nh tượng, liên tưởng… và thường không chỉ một nhân vật nào cụ thể, mà chỉ một hiện tượng nổi bật, trong hoàn cảnh nào đó bằng sự thẩm định chính xác và rất rơ ràng, thí dụ như :

Tứ Diệu Đế là sự đúc kết lại của một cái nh́n tổng quát về sự khổ thường trực của con người và cách giải thoát cái khổ này trong tiến tŕnh thay đổi không dừng của bốn giai đoạn : Sanh, già, bịnh, chết, của muôn loài.

Trong giai đoạn phát triển nguyên thủy của Phật học, lời Đức Phật dạy chủ yếu là sự truyền miệng trong phạm vi đạo đức học, mang tính cách nội tại, để nhắc nhở con người sống đời hướng thiện, bằng bốn chữ : TỪ, BI, HỶ, XẢ.

Văn học Phật giáo không phải là một vật phẩm bất biến, mà là một quá tŕnh tương tác giữa những lời dạy của Đức Phật và người đang đi t́m đạo hay đang tu đạo của Ngài, thông qua ngôn ngữ trong sự kiến tạo xă hội của con người, luôn luôn biến chuyển theo luật nhân quả, sinh ra và diệt đi, không ngừng.

Đây cũng chính là lư do mà Văn học Phật giáo có thể, luôn luôn, được hiểu theo nhiều cách, dựa trên phương diện thời gian, không gian, bao gồm : quá khứ | hiện tại | tương lai, trong những hoàn cảnh khác nhau.

H́nh ảnh là nguồn cảm hứng vô tận của văn học Phật giáo nguyên thủy. Đức Phật là h́nh ảnh của một con người, khơi nguồn từ lẽ vô thường, từ tính chất mong manh của cuộc sống. Một con người được mô tả trong sự sống b́nh dị, không ngoài mục đích duy nhất của đời sống, là cởi bỏ mọi ràng buộc cho muôn loài.

Văn học Phật giáo là cái trọng tâm toàn diện bao la được thấy : Một là Tất cả và Tất cả là Một, mà Pháp giới duyên khởi có nói rất rơ từng chi tiết.

Văn học Phật giáo cũng có thể lư luận tương tự đối với tính liên kết của các Kinh văn. Mỗi Kinh văn đều có sự dẫn chiếu về nội dung hay ư nghĩa liên quan đến những Kinh văn khác, nhưng điều này không bắt buộc phải nói là bất kỳ Kinh văn nào cũng đều có dẫn chiếu này.

Văn học Phật giáo thường mang tính đối thoại và t́nh huống qua những đề tài, giản dị, súc tích, sinh động thú vị hay đẹp, giữa Đức Phật và người học Phật, dựa trên nền tảng giáo dục, dùng trí tuệ để nhận xét sự việc làm chuẩn.

Phật học không thuộc về riêng ai hết. Văn học Phật giáo là sự sáng tác của từng cá nhân góp lại, xuất phát từ nguồn cảm xúc của các hiện tượng đời sống, được miêu tả, phản ảnh trực tiếp, bằng nhận thức, lư giải và thái độ sống động qua những lời Đức Phật đă dạy.

Hăy nên can đảm tự sử dụng trí tuệ của chính ḿnh để xây dựng nền Văn học Phật giáo Việt Nam, như các vị thầy tổ và các triều đại nhà Vua đă làm trong tinh thần, ḥa đồng, tự chủ, tự lực, tự cường và sự thanh cao giải thoát của đạo Phật, cho những ai muốn theo con đường chân thiện mỹ mà Đức Phật chỉ dạy trong đời sống thực tại này.

Kính bút
TS Huệ Dân

Hội Phật Giáo Bordeaux Chùa Phước B́nh | 41 Ave de Paris 33310 LORMONT | Tél : 05.56.06.66.55  | Site internet : www.chua-phuoc-binh.com
Bối cảnh lịch sử Phật giáo Ấn Độ  
Giai đoạn sơ khai và Giáo hội
Các hội nghị kết tập kinh điển  
Các tông phái  
Lư do suy tàn của Phật giáo tại Ấn Độ  
Di tích lịch sử Phật giáo  
Phật giáo Ấn Độ  
Phật giáo Sri Lanka (Tích Lan)  
Phật giáo Nepal  
Phật giáo Afghanistan (A Phú Hăn)  
Phật giáo Tây Tạng  
Phật giáo Miến Điện  
Phật giáo Trung Hoa  
Phật giáo Nhật Bản  
Phật giáo Triều Tiên  
Phật giáo Việt Nam  
Phật giáo Campuchia  
Phật giáo Lào  
Phật giáo Thái lan  
Phật giáo Âu Châu

Ấn Độ là cái nôi khai sinh ra đạo Phật, do Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là người sáng lập vào thế kỷ 5-6 TCN.

Nhờ vào những lời giảng truyền khẩu ban đầu của Đức Phật nói mà các đệ tử của Ngài đă đúc kết lại thành giáo pháp bằng hệ thống văn tự cho đời sau.

Đạo đức và trí tuệ của Đức Phật dạy, được phát triễn theo những nhu cầu cần thiết của mỗi phong tục tập quán để  thích nghi với những hoàn cảnh xă hội, bằng các nghi thức hay phương pháp tu tập khác nhau.            Trở về trang Học Phật